Pazardan Kalan Artık Sebzeleri Komposta Dönüştürme: Hangi Sebze Çabuk Çürür?

[Bahçıvan Haldun]

Pazar dönüşü elindeki poşetleri boşaltırken aklına hiç gelir mi, bu sebzelerin hangileri daha çabuk çürür? Bazen pazardan aldığın sebzelerin göz açıp kapayıncaya kadar bozulduğunu fark edersin. Bu sebeple, onları komposta dönüştürmek harika bir fikir olabilir, değil mi? Mesela, marul ve salatalık gibi su oranı yüksek sebzeler hemen yumuşamaya başlar. Fakat, havuç gibi sert sebzeler biraz daha dayanıklıdır. Yani, bazen buzdolabının derinliklerinde unutulmuş olanlar bile hala işe yarayabilir. İşte, tam da bu yüzden, kompost yaparken bu tür sebzeleri öncelikli olarak değerlendirmek akıllıca olur diye düşünüyorum.

Bir gün, buzdolabını açtığında dibine çökmüş bir domates gördün mü hiç? Dışarıdan albenili ama içi geçmiş, suyu sızmış... İşte, böyle sebzeler kompost için biçilmiş kaftan. Zaten, doğanın da bir döngüsü var. Çürüyen sebzeler, toprağı besler ve yeniden can bulur. Kompost yaparken, bu döngüyü göz önünde bulundurmak, doğayla iş birliği içinde olmak demektir. Ayrıca, böylelikle, evdeki atık miktarını da azaltmış olursun. Bir taşla iki kuş yani!

Gözden kaçanlar arasında, birkaç gün sonra kokusuyla seni rahatsız eden soğan ve sarımsak da var. Bunlar diğer sebzeleri de etkileyebilir. Peki, ne yapmalı? Çürümeye yüz tutmuş bu sebzeleri komposta eklemek bir çözüm olabilir. Ancak, dikkat etmelisin, çünkü soğan kabukları ve sarımsak, kompost yığınının dengesini bozabilir. O yüzden, kompost yaparken oranlara dikkat etmekte fayda var. Unutma, her şeyin fazlası zarar. Ama dengeyi bulduğunda, mis gibi bir toprak elde edebilirsin.

Kompost yaparken, her sebzenin farklı özellikler taşıdığını göz ardı etmemelisin. Patates kabukları, kahve telvesi ve yumurta kabukları... Hepsinin katkısı farklı. Ancak, çabuk çürüyen sebzeleri hızlıca kompost yığınına eklemek, süreci hızlandırabilir. Evrensel bir kural yok ama deneyerek kendi yolunu bulabilirsin. Sonuçta, herkesin kompostu kendi bahçesinin, balkonunun, hatta mutfağının koşullarına göre değişir. Önemli olan, bir yerden başlamak ve denemekten korkmamak.