El Yapımı Tırmık Ve Çapa Sapları: En Dayanıklı Ağaç Türü Hangisi?

[Batuhan Alp]

Bir zamanlar, Anadolu'nun verimli topraklarında, baharın taze nefesiyle uyanan köylerde, el yapımı tırmık ve çapa sapları, her çiftçinin elinde adeta birer sihirli asa gibi değer görürdü. O dönemde, hangi ağacın daha dayanıklı olduğu, köy kahvesinde sıkça tartışılan bir konuydu. "Abi ya, meşe mi dersin, yoksa gürgen mi?" diye başlayan sohbetler, saatlerce sürerdi. Bilirsiniz, işin içine biraz da dedikodu karışırdı.

Meşe ağacının sağlamlığı, belki de herkesin dilindeydi. Yılların verdiği tecrübe, meşenin dayanıklılığını bir destan gibi anlatıyordu. Kimi derdi ki, "Meşe sapla bir tırmık yap, torunların bile kullanır." Ama işin aslı, her ağacın kendine has bir hikayesi vardı. Gürgen mesela, suya karşı direnciyle tanınırdı. Yağmur yağdığında, gürgenden yapılan saplar, sanki hiç ıslanmamış gibi dimdik ayakta dururdu.

Bir de kiraz ağacı vardı. Evet, şaşırtıcı gelebilir ama kiraz ağacı, esnekliğiyle meşhurdu. Kimi köylüler, "Çapayı kirazdan yap, ömrün boyunca eğilip bükülmeden kullanırsın," derdi. İşte böyle, her ağaç kendi hikayesini kendi anlatırdı. Her biri, toprağın kokusunu içine çeker ve kullanıcısına bu kokuyu cömertçe sunardı.

Peki ya çam ağacı? Çam, elbette ki daha hafif bir seçenekti, ancak koku... O reçineli koku, insanı başka diyarlara götürürdü. Çamdan bir tırmık sapını eline aldığında, sanki ormanın derinliklerinde yürüyormuş gibi hissederdin. Evet, çam belki en dayanıklısı değildi, ama ruhu vardı be kardeşim!

Ahşapla bu kadar haşır neşir olanlar bilir; her ağacın dokusu, rengi ve hatta verdiği his bile farklıdır. Bir gün, bir köylü, "Abi, en iyisini bulmak için denemek lazım," demişti. Ne de doğru söylemişti. Kendi ellerinle yaptığın bir tırmık veya çapa, hangi ağaçtan olursa olsun, seninle bir olurdu.