has osman
Fide
Puanları
1
Çözümler
0
Bir sonbahar sabahı, Ahmet Bey bahçesinde dolaşırken burnuna gelen o yoğun kokuya anlam veremedi. Hani o, ne tatlı ne de ekşi, tam arasında bir yerlerde dolanan koku. "Bu da neyin nesi?" diye düşündü kendi kendine. Kompost yığınına doğru attı adımlarını. Geçen ay itinayla istiflediği yığının başında durup derin bir nefes aldı ama... o koku, işte o berbat koku, sanki burnundan içeriye dolup beynine işliyordu. Ahmet Bey, "Eyvah, oksijensizleşme başlamış" dedi içinden. Ama neden?
Kompost yığınında, işlem ters gittiğinde oksijensizleşme, yani anaerobik süreç başlar. İşte, Ahmet Bey'in başına gelen de tam olarak buydu. Peki, bu nasıl anlaşılır? Yığın kapkara bir çamura dönebilir, o hoş koku yerini keskin bir amonyak kokusuna bırakabilir. Bir de işin içine sinekler dolanırsa, o zaman tam bir felaket! İşte bu noktada, Ahmet Bey'in yüzü asıldı. "Nerede yanlış yaptım?" diye düşünmeye başladı. Belki de yığını yeterince karıştırmamıştı...
Kompost yığınındaki oksijensizleşmenin bir başka göstergesi, sıcaklığın düşmesidir. Ahmet Bey, elini yığına soktuğunda sıcaklığın azaldığını hissetmişti. Oysa ki, kompostun içinde hayat varsa, o yığın ısınmalıydı. "Belki de çok fazla yeşil malzeme ekledim," diye düşündü. Ne de olsa, yeşil malzeme fazla olursa, yığının dengesi bozulur. Ahmet Bey, yığını havalandırarak bu sorunu çözmeye karar verdi. Hani derler ya, "havalandırmak hayat verir," işte tam da öyle.
Bir yandan da Ahmet Bey, yığının nem oranını kontrol etmeyi ihmal etmedi. Eğer yığın çok ıslaksa, bu da oksijensizleşmeye neden olabilir. O da, bir avuç yığını sıkıp parmaklarının arasından süzülen suyu görünce, "Tamam, işte buldum sorunu," dedi kendi kendine. Oksijen eksikliği ve fazla nem bir araya geldiğinde, kompost yığını bir bataklığa döner. Ahmet Bey, fazla nemi almak için yığının üstüne kuru yapraklar serpiştirdi. Bir yandan da şöyle düşündü: "Bu sefer olacak, abi ya, vallahi olacak!"
Peki ya Ahmet Bey'in hikayesinden ders çıkaracak olursak? Herkes kendi kompost yığınını yaparken bu deneyimden bir şeyler öğrenebilir. Oksijen, denge, nem... hepsi başlı başına birer sır. Ama işin sırrı, her şeyden önce, yığını düzenli olarak karıştırmakta yatıyor. Ahmet Bey, kompost yığınıyla uğraşırken bir yandan da kendi baharını yaratıyordu. Belki de bu, hayatın ta kendisiydi; doğanın döngüsü içinde kaybolurken, her şeyi yeniden keşfetmek...